लेखमाला चालू केल्यानंतर अनेक सूचना माघारी यायच्या.
काहीजण ज्ञानात भर घालण्यासाठी निरनिराळ्या लेखांच्या वेब लिंक्स पाठवायचे.
तसेच एकदा आईने एक लिंक पाठवली.
त्यातला कन्टेन्ट इंटरेस्टिंग वाटल्यामुळे मी त्यापुढे जाऊन अजून अभ्यास केला.
Plastic to Oil असं गूगल केलं की प्लास्टिक पायरोलिसिस च्या
जपानी संशोधनाबद्दल वगैरे प्रामुख्याने लिंक्स दिसतील.
भारतात, मुंबईत अशी काही सोय आहे का हे शोधायला लागले आणि
त्यातूनच सापडली पुण्याची मेधा ताई !
मेधा ताडपत्रीकर आणि शिरीष फडतरे.
प्लास्टिक बनवण्याची प्रक्रिया रिव्हर्स करून त्यापासून पुन्हा पेट्रोलियम बनवायची प्रक्रिया
त्यांनी शोधून काढली आणि हळू हळू करून खूप खूप मोठ्या प्रमाणावर ती अमलात आणली.
आपल्याला बऱ्याचदा हा प्रश्न पडतो, कि रिसायकल न होऊ शकणाऱ्या प्लास्टिकचं करायचं तरी काय?
त्यासाठी मी बऱ्याच जणांना प्लास्टिक ब्रिकचा पर्याय देत होते.
पण हा पर्याय अजून भारी आहे !
हे सगळं प्लास्टिक निरनिराळ्या शहरांमधून जमा केलं जातं आणि
ट्रक भरून प्लास्टिक जमलं कि ते जेजुरीच्या प्लान्टवर पाठवलं जात.
तिथे सर्वात आधी त्याची विभागणी केली जाते .
मग ते साफ करून त्याचे बारीक बारीक तुकडे केले जातात.
त्यांनंतर ते रिऍक्टर मध्ये टाकून त्याची प्रक्रिया चालू होते.
प्लास्टिक वितळून त्यातून निर्माण होणारा हानिकारक वायू हा वातावरणात न सोडता
त्याला या हीटिंग च्या प्रक्रियेसाठी वापरलं जातं.
आणि मग प्लास्टिक वितळवून त्याला ऑक्सिजनच्या अभावात तापवून त्याला वायुरूपात आणून तो वायू थंड करून त्यातून crude oil तयार केलं जातं .
हे तयार झालेलं पॉली फ्युएल (poly fuel ) केरोसीनच्या बदल्यात डायरेक्ट स्टोव्हमध्ये, बॉयलर्स मध्ये, भट्टीमध्ये वगैरे इंधन म्हणून वापरलं जाऊ शकतं.
त्यावर आणखी प्रक्रिया करून त्यातून डिझेल सुद्धा तयार होऊ शकतं .
साधारण १०० किलो प्लास्टिक मधून ५५ ते ७० लिटर इंधन मिळतं.
१५ ते २० किलो गॅस मिळतो.
आणि उरलेला पदार्थ हा रस्ते बनवण्याच्या कामी येतो.
वाचल्या वाचल्या मेधाताई ला मी मेल टाकून दिला, कि मी कशी मदत करू तुम्हाला?
तिकडून पुढच्याच दिवशी रिप्लाय आला ...
माझा फोन नंबर मागितला आणि प्लांट व्हिसिट साठी कधी येऊ शकता,
याची विचारणा झाली.
मग काय? मी तर जाणार आहे लवकरच भेट द्यायला.
कोणाला इच्छा असेल तर सगळे एकत्र जाऊन येऊ.
तर निष्कर्ष हा,
कि आता प्लास्टिकच्या कचऱ्याचं करायचं काय, हे मी सांगायला नकोय.
तुम्ही प्लास्टिक ब्रिक बनवलीत तरी चालेल,
आणि तेच प्लास्टिक जमा करून एकत्र या प्लांट मध्ये रवाना केलेत तरी चालेल.
पण यापुढे आता घरात नाईलाजाने आलेलं प्लास्टिक सुद्धा कचऱ्याच्या डोंगरात जाणार नाही,
याची काळजी घेऊयात.
आणि कोणाला मेक इन इंडिया योजने अंतर्गत असा स्टार्टअप चालू करायचा असेल तर सोन्याहून पिवळं होईल , नाही का ?!
- समिक्षा साळुंके
- १०-०९-२०१९
... to be continued
काहीजण ज्ञानात भर घालण्यासाठी निरनिराळ्या लेखांच्या वेब लिंक्स पाठवायचे.
तसेच एकदा आईने एक लिंक पाठवली.
त्यातला कन्टेन्ट इंटरेस्टिंग वाटल्यामुळे मी त्यापुढे जाऊन अजून अभ्यास केला.
Plastic to Oil असं गूगल केलं की प्लास्टिक पायरोलिसिस च्या
जपानी संशोधनाबद्दल वगैरे प्रामुख्याने लिंक्स दिसतील.
भारतात, मुंबईत अशी काही सोय आहे का हे शोधायला लागले आणि
त्यातूनच सापडली पुण्याची मेधा ताई !
मेधा ताडपत्रीकर आणि शिरीष फडतरे.
प्लास्टिक बनवण्याची प्रक्रिया रिव्हर्स करून त्यापासून पुन्हा पेट्रोलियम बनवायची प्रक्रिया
त्यांनी शोधून काढली आणि हळू हळू करून खूप खूप मोठ्या प्रमाणावर ती अमलात आणली.
आपल्याला बऱ्याचदा हा प्रश्न पडतो, कि रिसायकल न होऊ शकणाऱ्या प्लास्टिकचं करायचं तरी काय?
त्यासाठी मी बऱ्याच जणांना प्लास्टिक ब्रिकचा पर्याय देत होते.
पण हा पर्याय अजून भारी आहे !
हे सगळं प्लास्टिक निरनिराळ्या शहरांमधून जमा केलं जातं आणि
ट्रक भरून प्लास्टिक जमलं कि ते जेजुरीच्या प्लान्टवर पाठवलं जात.
तिथे सर्वात आधी त्याची विभागणी केली जाते .
मग ते साफ करून त्याचे बारीक बारीक तुकडे केले जातात.
त्यांनंतर ते रिऍक्टर मध्ये टाकून त्याची प्रक्रिया चालू होते.
प्लास्टिक वितळून त्यातून निर्माण होणारा हानिकारक वायू हा वातावरणात न सोडता
त्याला या हीटिंग च्या प्रक्रियेसाठी वापरलं जातं.
आणि मग प्लास्टिक वितळवून त्याला ऑक्सिजनच्या अभावात तापवून त्याला वायुरूपात आणून तो वायू थंड करून त्यातून crude oil तयार केलं जातं .
हे तयार झालेलं पॉली फ्युएल (poly fuel ) केरोसीनच्या बदल्यात डायरेक्ट स्टोव्हमध्ये, बॉयलर्स मध्ये, भट्टीमध्ये वगैरे इंधन म्हणून वापरलं जाऊ शकतं.
त्यावर आणखी प्रक्रिया करून त्यातून डिझेल सुद्धा तयार होऊ शकतं .
साधारण १०० किलो प्लास्टिक मधून ५५ ते ७० लिटर इंधन मिळतं.
१५ ते २० किलो गॅस मिळतो.
आणि उरलेला पदार्थ हा रस्ते बनवण्याच्या कामी येतो.
वाचल्या वाचल्या मेधाताई ला मी मेल टाकून दिला, कि मी कशी मदत करू तुम्हाला?
तिकडून पुढच्याच दिवशी रिप्लाय आला ...
माझा फोन नंबर मागितला आणि प्लांट व्हिसिट साठी कधी येऊ शकता,
याची विचारणा झाली.
मग काय? मी तर जाणार आहे लवकरच भेट द्यायला.
कोणाला इच्छा असेल तर सगळे एकत्र जाऊन येऊ.
तर निष्कर्ष हा,
कि आता प्लास्टिकच्या कचऱ्याचं करायचं काय, हे मी सांगायला नकोय.
तुम्ही प्लास्टिक ब्रिक बनवलीत तरी चालेल,
आणि तेच प्लास्टिक जमा करून एकत्र या प्लांट मध्ये रवाना केलेत तरी चालेल.
पण यापुढे आता घरात नाईलाजाने आलेलं प्लास्टिक सुद्धा कचऱ्याच्या डोंगरात जाणार नाही,
याची काळजी घेऊयात.
आणि कोणाला मेक इन इंडिया योजने अंतर्गत असा स्टार्टअप चालू करायचा असेल तर सोन्याहून पिवळं होईल , नाही का ?!
- समिक्षा साळुंके
- १०-०९-२०१९
... to be continued
No comments:
Post a Comment